Boeddhisme en wereldbeeld

Het boeddhisme is geen monolithisch en dogmatisch blok. De geschiedenis van het boeddhisme is gekenmerkt door verschillende scholen, verschillende interpretaties en vele discussies tussen scholen onderling, meestal respectvol en vredevol.

We beschouwen dit als een rijkdom en het is belangrijk dat dat bewaard blijft. Als het boeddhisme zich kan tonen als én heterogeen én harmonisch dan heeft het alleen al daardoor iets te bieden aan de maatschappij.

Als we een tour d’horizon maken van de verschillende tradities dan merken we dat het zeker niet het wereldbeeld is dat de tradities verenigt. In de oudste teksten die teruggaan op de historische Boeddha Sakyamuni vinden we het traditionele Indische wereldbeeld  terug. In Zen vinden we  een Chinees wereldbeeld en in het Tibetaans boeddhisme een Tibetaans wereldbeeld

Het boeddhisme is dus niet afhankelijk van een bepaald wereldbeeld maar drukt zich telkens weer opnieuw uit in de taal en het wereldbeeld van de plaats waar het tot bloei komt. Om die reden is er binnen het boeddhisme ondanks de verschillen nauwelijks sprake van controverse op dit vlak. Als het boeddhisme voet aan de grond had gekregen in het middeleeuwse Europa, dan had het zich wellicht uitgedrukt in het middeleeuwse wereldbeeld om dan vervolgens moeiteloos de copernicaanse omwenteling en de ontwikkeling van de wetenschap mee te maken.

Het wereldbeeld van het hedendaagse westerse boeddhisme is dat van de wetenschap, de psychologie en de hedendaagse filosofie. Mogelijk is dat een van de redenen die in deze tijd van secularisatie de aantrekkingskracht van het boeddhisme uitmaken.